Rak prącia – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Rak prącia to rzadki nowotwór, który stanowi mniej niż 1% nowotworów złośliwych u mężczyzn [2]. Mimo niskiej częstości występowania choroba może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Jak rozpoznać objawy i kiedy zgłosić się do lekarza?

Około 95% przypadków to rak płaskonabłonkowy [2]. Choroba we wczesnym stadium jest zazwyczaj pozytywnie reaguje na leczenie i daje dobre rokowania. Problem pojawia się, gdy zmiany pozostają niezauważone lub bagatelizowane. Nowotwór może wtedy rozprzestrzenić się na okoliczne węzły chłonne i inne narządy, co bardzo pogarsza rokowania [2].

Nie zawsze udaje się jednoznacznie wskazać przyczynę rozwoju raka prącia. Zidentyfikowano jednak kilka czynników, które istotnie zwiększają ryzyko zachorowania. Jednym z najważniejszych jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Według Krajowego Rejestru Nowotworów infekcję HPV stwierdza się u około połowy pacjentów chorych na raka prącia [3]. Wirus przenosi się podczas kontaktu seksualnego i może prowadzić do zmian komórkowych, które z czasem przekształcają się w nowotwór. Około 4 na 5 przypadków choroby diagnozuje się u mężczyzn powyżej 55. roku życia [3].

Do pozostałych czynników ryzyka należą:

Jak już wspomniano, szybkie rozpoznanie objawów raka prącia istotnie wpływa na skuteczność terapii. Zmiany chorobowe pojawiają się najczęściej na żołędzi lub napletku, a wczesne objawy obejmują:

Wczesne zmiany są często bezbolesne. To jeden z powodów, dla których mężczyźni zwlekają z wizytą u lekarza. Brak bólu nie oznacza jednak, że zmiana jest nieszkodliwa. Objawy zaawansowane to sygnał, że choroba postępuje. Zalicza się do nich:

Przy podejrzeniu raka prącia albo zauważeniu zmian w okolicach intymnych należy zgłosić się do urologa. Lekarz pierwszego kontaktu może wystawić skierowanie, ale w przypadku niepokojących zmian nie warto zwlekać z wizytą u specjalisty. Proces diagnostyczny obejmuje:

Wybór metody leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby, lokalizacji guza oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Leczenie wczesnych stadiów jest mniej inwazyjne i obejmuje:

Leczenie zaawansowanych stadiów wymaga bardziej intensywnych metod. Specjalista może zalecić m.in.:

Decyzję o metodzie leczenia podejmuje się indywidualnie.

We wczesnym stadium rokowania są dobre, a wiele przypadków można skutecznie leczyć wyłącznie chirurgicznie. Sytuacja komplikuje się przy przerzutach do węzłów chłonnych lub odległych narządów. Dlatego tak istotne jest wczesne zgłoszenie się do lekarza w razie zauważenia niepokojących zmian.

Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka raka prącia, istnieją skuteczne metody jego ograniczenia. Obejmują:

KRN zwraca również uwagę, że choć nie istnieje powszechny test przesiewowy na raka prącia, większość przypadków można wykryć we wczesnym stadium poprzez obserwację zmian na skórze narządu [3].

Warto jeszcze wyjaśnić kilka kwestii, o które często pytają pacjenci w związku z rakiem prącia. Zebraliśmy je w sekcji poniżej.

Rak prącia diagnozuje się najczęściej u mężczyzn po 50. roku życia. Około 80% przypadków dotyczy mężczyzn powyżej 55 lat [2]. Rak prącia w młodym wieku zdarza się sporadycznie, ale nie jest całkowicie wykluczony.

Początkowe zmiany mogą przybierać formę niewielkiego guzka, owrzodzenia lub płaskiej zmiany skórnej na żołędzi lub napletku. Skóra w tym miejscu może zmienić kolor lub fakturę. Zmiany te są najczęściej bezbolesne, co utrudnia ich wczesne wykrycie.

Tak, szczególnie gdy wykryje się go we wczesnym stadium. Wczesne postacie tego nowotworu męskiego układu płciowego można często leczyć wyłącznie chirurgicznie [2]. Rokowania pogarszają się znacząco w przypadku przerzutów do węzłów chłonnych i innych narządów.

Rak prącia to rzadki, ale poważny nowotwór, który dotyka głównie mężczyzn po 50. roku życia. Do najważniejszych czynników ryzyka należą zakażenie HPV, stulejka, palenie tytoniu i niedostateczna higiena intymna. Wczesne objawy, takie jak niegojące się owrzodzenie czy zmiana koloru skóry prącia, bywają bezbolesne i łatwe do przeoczenia. Z tego powodu należy dobrze obserwować swoje ciało i reagować na wszelkie niepokojące zmiany. Wczesne wykrycie daje dobre szanse na wyleczenie, a profilaktyka w postaci szczepienia przeciw HPV i odpowiedniej higieny skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania.

Bibliografia