Rak prącia – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Około 95% przypadków to rak płaskonabłonkowy [2]. Choroba we wczesnym stadium jest zazwyczaj pozytywnie reaguje na leczenie i daje dobre rokowania. Problem pojawia się, gdy zmiany pozostają niezauważone lub bagatelizowane. Nowotwór może wtedy rozprzestrzenić się na okoliczne węzły chłonne i inne narządy, co bardzo pogarsza rokowania [2].

Nie zawsze udaje się jednoznacznie wskazać przyczynę rozwoju raka prącia. Zidentyfikowano jednak kilka czynników, które istotnie zwiększają ryzyko zachorowania. Jednym z najważniejszych jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Według Krajowego Rejestru Nowotworów infekcję HPV stwierdza się u około połowy pacjentów chorych na raka prącia [3]. Wirus przenosi się podczas kontaktu seksualnego i może prowadzić do zmian komórkowych, które z czasem przekształcają się w nowotwór. Około 4 na 5 przypadków choroby diagnozuje się u mężczyzn powyżej 55. roku życia [3].

Do pozostałych czynników ryzyka należą:

Jak już wspomniano, szybkie rozpoznanie objawów raka prącia istotnie wpływa na skuteczność terapii. Zmiany chorobowe pojawiają się najczęściej na żołędzi lub napletku, a wczesne objawy obejmują:

Wczesne zmiany są często bezbolesne. To jeden z powodów, dla których mężczyźni zwlekają z wizytą u lekarza. Brak bólu nie oznacza jednak, że zmiana jest nieszkodliwa. Objawy zaawansowane to sygnał, że choroba postępuje. Zalicza się do nich:

Przy podejrzeniu raka prącia albo zauważeniu zmian w okolicach intymnych należy zgłosić się do urologa. Lekarz pierwszego kontaktu może wystawić skierowanie, ale w przypadku niepokojących zmian nie warto zwlekać z wizytą u specjalisty. Proces diagnostyczny obejmuje:

Wybór metody leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby, lokalizacji guza oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Leczenie wczesnych stadiów jest mniej inwazyjne i obejmuje:

Leczenie zaawansowanych stadiów wymaga bardziej intensywnych metod. Specjalista może zalecić m.in.:

Decyzję o metodzie leczenia podejmuje się indywidualnie.

We wczesnym stadium rokowania są dobre, a wiele przypadków można skutecznie leczyć wyłącznie chirurgicznie. Sytuacja komplikuje się przy przerzutach do węzłów chłonnych lub odległych narządów. Dlatego tak istotne jest wczesne zgłoszenie się do lekarza w razie zauważenia niepokojących zmian.

Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka raka prącia, istnieją skuteczne metody jego ograniczenia. Obejmują:

KRN zwraca również uwagę, że choć nie istnieje powszechny test przesiewowy na raka prącia, większość przypadków można wykryć we wczesnym stadium poprzez obserwację zmian na skórze narządu [3].

Rak prącia to rzadki, ale poważny nowotwór, który dotyka głównie mężczyzn po 50. roku życia. Do najważniejszych czynników ryzyka należą zakażenie HPV, stulejka, palenie tytoniu i niedostateczna higiena intymna. Wczesne objawy, takie jak niegojące się owrzodzenie czy zmiana koloru skóry prącia, bywają bezbolesne i łatwe do przeoczenia. Z tego powodu należy dobrze obserwować swoje ciało i reagować na wszelkie niepokojące zmiany. Wczesne wykrycie daje dobre szanse na wyleczenie, a profilaktyka w postaci szczepienia przeciw HPV i odpowiedniej higieny skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania.

Bibliografia