Moczenie nocne – przyczyny i jak leczyć?

Moczenie nocne to problem dotyczący większego odsetka dorosłych niż mogłoby się wydawać. Wstyd sprawia, że wiele osób zwleka z wizytą u lekarza. Tymczasem skuteczne metody leczenia istnieją, a pierwszy krok to poznanie przyczyn tej dolegliwości.

Moczenie nocne, określane w medycynie jako enureza nocna, to bezwiedne oddawanie moczu podczas snu. Problem ten dotyczy ok. 2 – 3% dorosłych powyżej 18. roku życia [2]. W Polsce z różnymi formami nietrzymania moczu zmaga się ponad 2 mln osób, a na świecie problem ten dotyczy ok. 423 mln ludzi [1]. Warto jednak rozróżnić te pojęcia.

Wyróżnia się 2 rodzaje moczenia nocnego:

Moczenie nocne u dorosłych jest nieco częstsze u mężczyzn, choć nietrzymanie moczu ogólnie częściej dotyka kobiety (25 – 45% kobiet i 20% mężczyzn) [1].

Moczenie nocne ma złożone i często nakładające się na siebie przyczyny, a skuteczność leczenia zależy od prawidłowego rozpoznania. Można je podzielić na kilka grup.

Wśród głównych czynników fizjologicznych odpowiedzialnych za moczenie nocne wymienia się:

Jakie choroby powodują nietrzymanie moczu? Należą do nich m.in.:

Nietrzymanie moczu u mężczyzn ma często specyficzną przyczynę – przerost gruczołu krokowego (prostaty) utrudnia odpływ moczu, co prowadzi do zalegania moczu w pęcherzu i jego mimowolnego wycieku w nocy. Nietrzymanie moczu u mężczyzn w nocy bywa też efektem przebytych operacji urologicznych.

Inne czynniki zwiększające ryzyko moczenia nocnego to:

Pojedynczy epizod enurezy nie musi oznaczać poważnego problemu. Jeśli jednak sytuacja się powtarza, warto skonsultować się ze specjalistą. Sygnały alarmowe to:

Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza rodzinnego, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do urologa. Podstawowe badania obejmują:

Inna prosta, ale pomocna metoda to prowadzenie dzienniczka mikcji. Polega na notowaniu przez 2 – 3 dni ilości wypijanych płynów, częstotliwości oddawania moczu oraz epizodów moczenia. Dzienniczek dostarcza lekarzowi cennych informacji o rytmie pracy pęcherza. W bardziej złożonych przypadkach lekarz może zlecić badania urodynamiczne, czyli pomiary ciśnienia w pęcherzu, które pozwalają ocenić jego pojemność i funkcjonowanie mięśnia wypieracza.

Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia problemu. Często łączy się kilka metod jednocześnie, w tym:

Pomocna okazuje się też fizjoterapia dna miednicy, czyli:

W przypadkach opornych na inne metody rozważane są opcje zabiegowe, takie jak stymulacja nerwu krzyżowego. Są to jednak rozwiązania stosowane w ostateczności.

Niezależnie od wdrożonego leczenia kilka prostych nawyków może zmniejszyć częstotliwość epizodów moczenia.

Poniżej kilka dodatkowych wyjaśnień na temat moczenia nocnego.

W przypadku moczenia wtórnego, wynikającego z przejściowego czynnika (np. infekcji, stosowania konkretnego leku), problem może ustąpić po wyeliminowaniu przyczyny. Moczenie pierwotne rzadko ustępuje bez leczenia.

Predyspozycje genetyczne odgrywają pewną rolę. Ryzyko jest wyższe u osób, których rodzice mieli ten sam problem.

Moczenie nocne u dorosłych to problem medyczny wymagający diagnostyki i leczenia. Przyczyny mogą być różnorodne – zaburzenia hormonalne, choroby urologiczne, nawyki i styl życia itd. Nietrzymanie moczu u mężczyzn często wiąże się z problemami prostaty, u kobiet – z osłabieniem mięśni dna miednicy. Współczesna medycyna oferuje skuteczne metody leczenia, więc najlepiej nie bagatelizować problemu i nie odkładać wizyty u lekarza.

Bibliografia